छत्तीसगढ़ इतिहास


छत्तीसगढ़ इतिहास के प्रमुख अध्याय

1️⃣ प्रागैतिहासिक काल

  • पुरापाषाण काल

  • मध्यपाषाण काल

  • नवपाषाण काल

  • शैलचित्र स्थल:

    • सिंघनपुर

    • कबरा पहाड़

    • रामगढ़ पहाड़ी


2️⃣ प्राचीन कालीन छत्तीसगढ़ (दक्षिण कोसल)

  • दक्षिण कोसल की अवधारणा

  • रामायण कालीन संदर्भ

  • महाभारत कालीन उल्लेख

  • बौद्ध व जैन धर्म का प्रभाव


3️⃣ मौर्य एवं गुप्त काल

  • मौर्य साम्राज्य का प्रभाव

  • अशोक और बौद्ध धर्म

  • गुप्त प्रशासन व संस्कृति


4️⃣ शरभपुरीय वंश

  • शासनकाल

  • राजधानी

  • ताम्रपत्र अभिलेख

  • प्रशासनिक व्यवस्था


5️⃣ पाण्डुवंशी वंश

  • राजधानी – श्रीपुर (सिरपुर)

  • महाशिवगुप्त बालार्जुन

  • शिक्षा, धर्म और कला


6️⃣ सोमवंशी / नागवंशी शासन

  • शासन विस्तार

  • सांस्कृतिक योगदान


7️⃣ कलचुरी वंश

  • राजधानी – रतनपुर

  • प्रमुख शासक

  • मंदिर निर्माण

  • प्रशासन व्यवस्था


8️⃣ मराठा काल (भोसले वंश)

  • नागपुर केन्द्र

  • प्रशासनिक व्यवस्था

  • कर प्रणाली


9️⃣ ब्रिटिश कालीन छत्तीसगढ़

  • 1818 ई. में ब्रिटिश अधिकार

  • प्रशासनिक परिवर्तन

  • 1905 एवं 1936 के पुनर्गठन


🔟 जनजातीय एवं किसान आंदोलन

  • वीर नारायण सिंह

  • हल्बा विद्रोह

  • भूमकाल आंदोलन


1️⃣1️⃣ स्वतंत्रता आंदोलन में छत्तीसगढ़

  • 1857 का योगदान

  • कांग्रेस की भूमिका

  • स्थानीय आंदोलनों


1️⃣2️⃣ आधुनिक काल एवं राज्य निर्माण

  • पृथक छत्तीसगढ़ आंदोलन

  • राज्य गठन – 1 नवंबर 2000

  • नई राजधानी – नवा रायपुर


🔥 CGPSC में सबसे ज़्यादा पूछे जाने वाले अध्याय

✔ प्रागैतिहासिक काल
✔ दक्षिण कोसल
✔ पाण्डुवंशी वंश
✔ कलचुरी वंश
✔ वीर नारायण सिंह
✔ राज्य निर्माण



एक टिप्पणी भेजें

0 टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें (0)
To Top